سه روايت از زندگي

 

 

 

کتاب 94:

سه روایت از زندگی

یاسمینا رضا

فرزانه سکوتی

نمایشنامه فرانسوی

نشر نی، چاپ اول، 1387

107 صفحه نمایشنامه و 15 صفحه درباره‏ی نویسنده

 

 

 

 

یاسمینا رضا نویسنده، نمایشنامه‏نویس و بازیگر فرانسوی است که (یک‏جا نوشته در سال 1959میلادی و یک جا 1357شمسی که خب بر هم منطبق نیست، اما 1959 درسته.) در پاریس به دنیا آمد. مادرش یک ویولونیست مجارستانی و پدرش یک دو رگه‏ی ایرانی و روس بود که هر دو از رژیم شوروی سابق به روسیه گریختند. یاسمینا رضا فارغ‏التحصیل رشته تئاتر و جامعه‏شناسی از دانشگاه نانتر در حومه‏ی پاریس است.

یاسمینا رضا در سال 2001نقش "اینس" را در اجرای فوانسوی نمایش "سه روایت از زندگی" بازی کرده است.

 

(این نمایشنامه به شماره 7 از مجموعه نمایشنامه‏هایی است که نشر نی، زیر نظر تینوش نظم‏جو تحت عنوان دور تا دور دنیا به چاپ رسانده است. قبلا از این مجموعه کتاب 13، "مهمان ناخوانده" اریک امانوئل اشمیت رو معرفی کرده بودم.

 

دو زوج، شخصیت‏های این نمایشنامه رو تشکیل می‏دن که البته یکیشون یه بچه داره. اما بچه فقط صداش توی نمایشنامه به گوش می‏رسه.

از اسم کتاب هم پیداست که یک ماجرا رو در سه حالت مختلف روایت می‏کنه.

نکته جالب اینجاست که وقتی روایت اول رو خوندم به نظرم خیلی سیاه اومد:

۞            غروب.

یک اتاق نشمین.

با انتزاعی‏ترین شکل ممکن. نه دیواری، نه دری، فضایی باز.

مهم تصور کردن یک اتاق نشیمن است.

سونیا، رب‏دوشامبر به تن نشسته است. پرونده‏یی می‏خواند.

آنری وارد می‏شود.

 

وقتی روایت دوم رو شروع کردم...

۞            غروب.

همان اتاق نشمین.

سونیا، رب‏دوشامبر به تن نشسته است. پرونده‏یی می‏خواند.

آنری وارد می‏شود.

با لحنی مهربان.

 

برداشتم این بود که یاسمینا رضا داره سعی می‏کنه از یک فضای سیاه و روابط تیره به سمت خوبی و خوشی و سعادت‏مندی بره و قصد داره در یک اقدام سه مرحله‏ای همه رو به کمال برسونه و صلح و صفا رو در زندگی حاکم کنه.

اما اصلا این طور نبود. اتفاقی که رخ داد این بود که نشون داد همیشه یه پای قضیه می‏لنگه و هیچ‏وقت یک ماجرا، یک فرد و یا یک اتفاق سیاه کامل و یا سفید کامل نیست. روایت اول که به نظر خیلی سیاه می‏اومد با خوندن دو روایت بعدی روشنی‏هاش رو نشون داد. روایت های بعد هم چون در همان ابتدا در مقایسه با اولی خوندن می‏شن هم خوبی‏هاش خودشون رو نشون می‏دن و هم بدی‏هاش.

هر سه روایت به قدر کافی واقع‏گرایانه است و نیروی خیر و شر در هر سه در حال نزاع تن به تن است و در هیچ‏کدام پیروز مطلق وجود ندارد.